Để hiểu rõ hơn về việc liệu quá trình này có gây ô nhiễm hay không, chúng ta cần phân tích kỹ hai khía cạnh: cách nước được sử dụng và trạng thái của nước khi thải ra.
1. Mức độ tiêu thụ nước thực tế của AI
Mặc dù Sam Altman (CEO OpenAI) ước tính một câu hỏi trên ChatGPT chỉ tốn khoảng 1/15 thìa cà phê nước, các chuyên gia độc lập lại đưa ra con số đáng báo động hơn nhiều. Với các mô hình ngôn ngữ lớn như GPT-3, cứ mỗi 10 đến 50 câu hỏi bạn đặt ra, hệ thống sẽ tiêu thụ khoảng 500ml nước (tương đương một chai nước suối nhỏ). Với hàng tỷ yêu cầu mỗi ngày trên toàn cầu, tổng lượng nước bị chiếm dụng là cực kỳ khủng khiếp.
2. Tại sao AI lại cần đến nước sạch?
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở việc làm mát các con chip xử lý siêu mạnh:
Giải nhiệt cho phần cứng: Các chip AI tỏa nhiệt lượng cực lớn khi tính toán. Để không bị hư hỏng, chúng cần hệ thống làm mát bằng chất lỏng.
Yêu cầu nước tinh khiết: Hệ thống yêu cầu nước uống sạch để tránh vi khuẩn, cặn bẩn hay ăn mòn các thiết bị nhạy cảm.
Sự mất mát qua bay hơi: Nước sau khi nhận nhiệt từ máy chủ sẽ được đưa đến các tháp làm mát. Tại đây, khoảng 80% lượng nước sẽ bay hơi hoàn toàn vào khí quyển để tản nhiệt, thay vì quay trở lại nguồn nước địa phương cho con người sử dụng.
3. Tác động môi trường và sự phản kháng của cộng đồng
Việc AI "ngốn" nước không chỉ là câu chuyện về kỹ thuật mà còn là vấn đề sinh tồn:
Chiếm dụng tài nguyên: AI đang trích xuất nước từ vòng tuần hoàn cần thiết cho tưới tiêu và sinh hoạt.
Áp lực lên lưới điện: Việc sản xuất điện để chạy AI cũng tiêu tốn nước (qua hơi nước ở các nhà máy điện). Dự kiến đến năm 2030, nhu cầu điện của AI sẽ tăng 400%, tương đương mức tiêu thụ của cả nước Anh trong một năm.
Làn sóng phản đối: Nhiều cuộc biểu tình đã nổ ra tại Tây Ban Nha, Chile, Uruguay và Ấn Độ khi người dân lo ngại các trung tâm dữ liệu sẽ làm cạn kiệt nguồn nước sạch của họ.
4. Hy vọng về một tương lai bền vững
Dù thách thức rất lớn, ngành công nghiệp AI đang tìm cách tự cứu mình:
Cam kết "Trung hòa nước": Các ông lớn như Google, Microsoft và Meta đặt mục tiêu trả lại lượng nước sạch bằng với lượng họ tiêu thụ vào năm 2030.
Công nghệ đột phá: Thử nghiệm các hệ thống làm mát không gây bay hơi, dùng nhiệt thải để sưởi ấm nhà dân, hoặc đưa trung tâm dữ liệu xuống đáy biển, lên Bắc Cực và thậm chí là vào không gian.
Nguồn: How AI uses our drinking water – BBC World Service (2025).
